Ta��ng biA?n ta?�p A�a��i A�a?�u va��i Facebook vA� a�?Em bA� napalma��

Ba��c a??nh a�?Em bA� napalma�? na��i tia??ng va�? chia??n tranh Via��t Nam ma��t la?�n na�?a tra�Y thA�nh tA?m A�ia�?m ca��a bA?o chA� tha�?i A�a??i.

Ta��ng khia??n ca?? tha?? gia��i rA?ng A�a��ng khi A�?�a�?c cha��ng kia??n sa�� tA�n ba??o kinh hoA�ng ca��a chia??n tranh Via��t Nam, ba��c a??nh a�?Em bA� napalma�? ca��a nhia??p a??nh gia Nick Ut A�A? tra�Y thA�nh tA?m A�ia�?m ca��a bA?o chA� tha�?i A�ia�?m A�A?. Ba��c a??nh giA?p ng?�a�?i phA?ng viA?n a??nh chia??n tr?�a�?ng ca��a AP nha?�n gia??i th?�a�Yng Pulitzer nA?m 1973. Gia�? A�A?y ba��c a??nh la��ch sa�� nA�y la??i ma��t la?�n na�?a lA�m da?�y sA?ng lA�ng bA?o tha?? gia��i trong ma��t cua��c tranh lua?�n mang tA�nh tha�?i A�a??i.

a??nh chia??n tranh thA�nh khiA?u dA?m

Ma�?i ra??c ra��i ba??t A�a?�u ta�� ngA�y 5-9, nhA� bA?o Tom Egeland, lA�m via��c cho ta�? Aftenposten ca��a Na Uy, ma�Y ma��t tha??o lua?�n va�? a�?7 ba��c a??nh lA�m thay A�a��i la��ch sa�� chia??n tranha�? trA?n tA�i khoa??n Facebook cA? nhA?n. KhA?ng quA? ba??t nga�?, trong sa�� A�A? cA? ba��c a??nh a�?Em bA� napalma�? na��i tia??ng pha??n A?nh sa�� kinh hoA�ng ca��a chia??n tranh Via��t Nam, A�?�a�?c cha�?p la??i ba�Yi nhia??p a??nh gia Nick Ut ca��a hA?ng tin AP. Tr?�a��c A�A? hai tua?�n, Egeland cA�ng A�A? A�A?ng ta??i ba��c a??nh nA�y. Trong ngA�y hA?m A�A?, Facebook A�A? ba??t nga�? xA?a A�i A�A?ng ta??i ca��a Egeland vA� khA?a tA�i khoa??n ca��a A?ng trong vA?ng 24 tia??ng A�a��ng ha��, nA?i lA? do ra?�ng ba��c a??nh mA� A?ng A�A?ng ta??i vi pha??m quy cha?? ca��a trang ma??ng xA? ha��i nA�y.

Aftenposten, ta�? bA?o la��n nha??t ta??i Na Uy, A�A? quya??t A�a��nh A�?�a tin va�? la��nh khA?a tA�i khoa??n nA�y ca��a Facebook. TA?a soa??n ca��a ta�? bA?o cA�ng sa�� da�?ng la??i ba��c a??nh cha�?p cA? bA� chA�n tua��i Phan Tha�� Kim PhA?c A�ang gA�o thA�t, khA?ng ma??nh va??i che thA?n vA� ba�� bom napalm ca��a Ma�? lA�m ba�?ng toA�n thA?n. Ba��c a??nh nA�y la??i ma��t la?�n na�?a A�?�a�?c chia sa?� trA?n trang Facebook ca��a Aftenposten.

KhA?ng lA?u sau A�A?, ta�? bA?o Na Uy nha?�n A�?�a�?c tin nha??n ta�� trang ma??ng yA?u ca?�u a�?hoa?�c ga�? ba�? hoa?�c pha??i lA�m ma�? A�ia�? ba��c a??nh. ThA?ng bA?o nA�y gia??i thA�ch: a�?Ba??t ka�? hA�nh a??nh nA�o cha�?p ng?�a�?i nh?�ng la??i khA?ng che ba�� pha?�n sinh da�?c hoa?�c mA?ng, hoa?�c nga��c pha�? na�? A�a�?u sa?? ba�� ga�? ba�?a�?. PhA�a ta�? bA?o cho bia??t khi ha�? ch?�a ka��p ga��i thA?ng tin tra?? la�?i va�? tA�nh la��ch sa�� ca��a ba��c a??nh thA� Facebook A�A? xA?a ca?? bA�i via??t la?�n hA�nh a??nh gA?y tranh cA?i kha�?i trang ca��a Aftenposten. Va��i quya??t A�a��nh nA�y ca��a nhA?m qua??n lA?, sa�� via��c A�A? nhanh chA?ng v?�a�?t kha�?i ta?�m kia�?m soA?t ca��a Facebook. Ma??ng xA? ha��i kha��ng la�� ca��a Mark Zuckerberg la??i tia??p ta�?c v?�a��ng vA�o ma��t cua��c tranh lua?�n na??y la��a va�? bA?o chA� a�?tha�?i A�a??i Facebooka�?.

Ta��ng biA?n ta?�p ta�? Aftenposten, A?ng Espen Egil Hansen, via??t th?� bA�y ta�? lo nga??i Zuckerberg A�ang a�?la??m da�?ng quya�?n la��ca�?. a??nh: EPA

Ta��ng biA?n ta?�p ta�? Aftenposten, A?ng Espen Egil Hansen, via??t th?� bA�y ta�? lo nga??i Zuckerberg A�ang a�?la??m da�?ng quya�?n la��ca�?. a??nh: EPA

Na�? Tha�� t?�a��ng Na Uy Erna Solberg cha�� trA�ch quya??t A�a��nh ga�? ba�? ba��c a??nh ca��a Facebook. a??nh: AFP

Na�? Tha�� t?�a��ng Na Uy Erna Solberg cha�� trA�ch quya??t A�a��nh ga�? ba�? ba��c a??nh ca��a Facebook. a??nh: AFP

La�?i thA?ch tha��c ca��a ma��t ta��ng biA?n ta?�p

NgA�y 8-9 va��a qua, ta��ng biA?n ta?�p kiA?m CEO ca��a ta�? Aftenposten, A?ng Espen Egil Hansen A�A? via??t ma��t lA? th?� ga��i Mark Zuckerberg, pha??n A�a��i cA?ch hA�nh xa�� ca��a Facebook A�a��i va��i ma��t ba��c a??nh bA?o chA� mang tA�nh cha??t la��ch sa�� nh?� va?�y. Ba��c a??nh a�?Em bA� napalma�? cA?ng la�?i nga�? ca��a lA? th?� chia??m toA�n ba�� trang nha??t ca��a ta�? bA?o la��n nha??t Na Uy. LA? th?� cA?n A�?�a�?c A�A?ng ta??i trA?n trang cha�� vA� trA?n tA�i khoa??n Facebook ca��a ta�? bA?o nh?� ma��t la�?i thA?ch tha��c.

Trong lA? th?�, Hansen A�A? cha�� trA�ch Mark Zuckerberg khA?ng suy nghA� ka�? l?�a�?ng vA� A�A? a�?la??m da�?ng quya�?n la��ca�? ca��a mA�nh trA?n trang ma??ng xA? ha��i kha��ng la��. a�?TA?i ra??t bua��n, tha??t va�?ng vA� ca?? sa�? hA?i tr?�a��c cA?ch mA� ba??n A�a��i xa�� va��i ma��t ba�� pha?�n vA? cA?ng quan tra�?ng trong xA? ha��i dA?n cha�� ca��a chA?ng taa�? – A?ng Hansen bA�y ta�? na��i lo la??ng ca��a A?ng tr?�a��c hA�nh A�a��ng ca��a Facebook. a�?TA?i lo sa�? ra?�ng dia��n A�A�n quan tra�?ng nha??t tha?? gia��i A�ang gia��i ha??n sa�� ta�� do thay vA� ma�Y ra��ng sa�� ta�� do. VA� cA?ch hA�nh xa�� nA�y th?�a�?ng xa??y ra theo cA?ch tha��c ra??t A�a��c A�oA?na�?.

a�?Ma��i ma��t biA?n ta?�p viA?n ca?�n pha??i cA?n nha??c ka�? l?�a�?ng nha�?ng ma?�t la�?i vA� ma?�t ha??i tr?�a��c khi A�a��ng A? xua??t ba??n ma��t na��i dung. NA? lA� quya�?n vA� cA�ng lA� nghA�a va�? mA� ma�?i ng?�a�?i biA?n ta?�p viA?n trA?n tha?? gia��i A�?�a�?c cA?. ChA?ng khA?ng nA?n ba�� ha?? tha??p ba�Yi nha�?ng thua?�t toA?n A�?�a�?c via??t ra ta�� vA?n phA?ng ca��a anh ta??i Californiaa�? – A?ng via??t. a�?TA?i nghA� ra?�ng anh A�ang gia��i ha??n khA?ng gian tha��c hia��n nghA�a va�? trong ma��t tA?a soa??n ca��a tA?ia�? – ta��ng biA?n ta?�p ca��a ta�? Aftenposten ba��c xA?c cha�� trA�ch. a�?TA?i nghA� ra?�ng anh A�ang la??m da�?ng quya�?n la��c ca��a mA�nh. VA� tA?i khA?ng tin ra?�ng anh A�A? tha?�t sa�� suy nghA� tha??u A�A?o tr?�a��c khi A�?�a ra quya??t A�a��nha�?.

A�ng Hansen cA�ng cho ra?�ng quya??t A�a��nh ca��a Facebook cho tha??y ha�? khA?ng A�a�� kha?? nA?ng a�?phA?n bia��t gia�?a khiA?u dA?m tra?� em vA� nha�?ng ba��c a??nh chia??n tranh na��i tia??nga�?. A�ng cA�ng nA?i ra?�ng ta�� phA? tra?� tua��i Zuckerberg khA?ng cA? thia��n chA� a�?ta??o khA?ng gian cho nha�?ng quya??t A�a��nh A�A?ng A�a??n h??na�?. Ta��ng biA?n ta?�p ca��a Aftenposten cho ra?�ng cA?c quya??t A�a��nh nh?� tha?? nA�y ca��a Facebook sa?? khA?ng a�?giA?p tha?? gia��i ma�Y h??n vA� ka??t na��i h??na�?, mA� a�?sa?? cha�� ta??o nA?n sa�� ngu da��t vA� khia??n con ng?�a�?i ngA�y ma��t xa cA?ch nhaua�?.

Facebook pha??i cha��u thua

Ba��c th?� ca��a ta��ng biA?n ta?�p ta�? Aftenposten A�?�a�?c da?�n la??i ba�Yi nhia�?u hA?ng truya�?n thA?ng qua��c ta??. Ma��t sa�� l?�a�?ng la��n ng?�a�?i sa�� da�?ng Facebook A�A? chia sa?� la??i ba��c a??nh A�a�? pha??n A�a��i hA�nh A�a��ng a�?kia�?m duya��ta�? ca��a Facebook. H??n 180.000 ng?�a�?i vA�o trang The Guardian A�a�? theo dA�i ca?�p nha?�t toA�n ca??nh va�? va�? tranh cA?i nA�y. H??n 4.000 ng?�a�?i chia sa?� bA�i via??t va�? tranh cA?i nA�y trA?n Facebook va��i ba��c a??nh khA?ng ba�� che ma�?.

Ngay ca?? nhA?n va?�t chA�nh ca��a ba��c a??nh, bA� Phan Tha�� Kim PhA?c (hia��n sa��ng ta??i Canada) cA�ng lA?n tia??ng: a�?TA?i ra??t bua��n khi ha�? cha�� ta?�p trung vA�o khA�a ca??nh kha�?a thA?n mA� khA?ng nhA�n tha??y A�?�a�?c thA?ng A�ia��p ma??nh ma?? mA� ba��c a??nh la��ch sa�� nA�y truya�?n ta??i. TA?i hoA�n toA�n a��ng ha�� ba��c a??nh t?� lia��u mA� chA? Nick Ut A�A? cha�?p la??i. NA? A�A? ghi la??i ma��t khoa??nh kha??c ca��a sa�� tha?�t, cha�?p la??i A�?�a�?c sa�� kinh hoA�ng ca��a chia??n tranh vA� tha�? hia��n sa�� ngA?y th?? vA? ta��i ca��a cA?c na??n nhA?na�?.

Ngay ca?? na�? Tha�� t?�a��ng Na Uy Erna Solberg cA�ng tham gia cua��c tranh lua?�n nA�y. Via??t trA?n tA�i khoa??n Facebook ca��a mA�nh, bA� cho ra?�ng ba��c a??nh A�oa??t gia??i Pulitzer ca��a nhia??p a??nh gia Nick Ut A�A? a�?A�a��nh hA�nh la��ch sa�� tha?? gia��ia�?. BA� cA�ng cho ra?�ng hA�nh A�a��ng ca��a Facebook lA� hoA�n toA�n sai vA� Facebook A�A? a�?tia??p tay ha??n cha?? quya�?n ta�� do bA?o chA�a�?. KhA?ng lA?u sau A�A?, Facebook A�A? xA?a luA?n ca?? A�A?ng ta??i nA�y ca��a bA�.

Tuy nhiA?n, tr?�a��c nhia�?u cha�� trA�ch ta�� nha�?ng c?? quan bA?o chA� vA� chuyA?n gia truya�?n thA?ng trA?n toA�n ca?�u, Facebook cua��i cA?ng cA�ng cha��u thua vA� A�a??o ng?�a�?c quya??t A�a��nh ca��a mA�nh. Trang ma??ng xA? ha��i nA�y cho bia??t ha�? sa?? cA?ng nha?�n a�?tA�nh la��ch sa�� vA� ta?�m quan tra�?ng toA�n ca?�ua�? ca��a ba��c a??nh. Facebook cho bia??t A�A? khA?i pha�?c la??i nha�?ng ba��c a??nh a�?Em bA� napalma�? mA� ha�? tr?�a��c A�A? ga�? ba�? kha�?i cA?c tA�i khoa??n. Trang ma??ng nA�y cA�ng cho bia??t sa?? a�?A�ia�?u cha��nh la??i ha�� tha��ng A�a�? cho phA�p chia sa?� ba��c a??nh nA�ya�?, kha??ng A�a��nh cA?c A�ia�?u cha��nh sa?? hoA�n thA�nh trong vA�i ngA�y ta��i.

KhA?ng tha�? thay A�a��i la��ch sa��

Cua��c tranh lua?�n na??y la��a la?�n nA�y va�? A�A?ng ta??i hay khA?ng A�A?ng ta??i ba��c a??nh a�?Em bA� napalma�? A�A? da��ng la??i nh?�ng cua��c tranh lua?�n va�? quya�?n la��c ca��a Facebook A�a��i va��i bA?o chA� tha�?i A�a??i nA�y va?�n ch?�a cA? ka??t qua?? cua��i cA?ng. Trong lA? th?� ca��a mA�nh, ta��ng biA?n ta?�p ca��a Aftenposten A�A? ga�?i Mark Zuckerberg lA� a�?ng?�a�?i biA?n ta?�p la��n nha??t ca��a ma�?i ng?�a�?i biA?n ta?�pa�?. a�?Nha�?ng biA?n ta?�p viA?n chA?ng tA?i khA?ng tha�? ta��n ta??i mA� khA?ng cA? anh, Mark a??a�? – Hansen via??t.

Facebook gia�? A�A?y ga?�n nh?� lA� ngua��n sa��ng ca��a bA?o chA�. Theo The Guardian, A�a??n 50% ng?�a�?i A�a�?c bA?o ta??i Ma�? tia??p ca?�n cA?c bA�i bA?o qua Facebook. Trang ma??ng xA? ha��i nA�y A�A? tra�Y thA�nh a�?trA?i tima�? cho ma�?i hoa??t A�a��ng phA?t hA�nh tin ta��c vA� thA?ng tin trA?n toA�n ca?�u. ThA?ng 8-2016, Mark Zuckerberg A�A? ta��ng kha??ng A�a��nh Facebook a�?cha�� lA� ma��t cA?ng ty cA?ng ngha�� cha�� khA?ng pha??i ma��t cA?ng ty truya�?n thA?nga�? vA� a�?tha?? gia��i va?�n ca?�n cA? nha�?ng ta�? bA?o tha?�t sa��a�?. Tha?? nh?�ng cA?ch tha��c mA� Facebook qua??n lA? vA� kia�?m duya��t bA?o chA� la??i lA�m cho nha�?ng ng?�a�?i lA�m bA?o lo la??ng.

Via??t trong ma��t bA�i xA? lua?�n A�A?ng trA?n The Guardian, na�? tha�� t?�a��ng Na Uy cho ra?�ng ba?�ng cA?ch la??n sA?n vA�o quya�?n biA?n ta?�p ca��a cA?c ta�? bA?o, nha�?ng ta?�p A�oA�n truya�?n thA?ng vA� cA?ng ngha�� kha��ng la�� A�ang thay A�a��i la��ch sa�� vA� thay A�a��i sa�� tha?�t. Facebook vA� nhia�?u ta?�p A�oA�n truya�?n thA?ng A�ang A?p da�?ng thua?�t toA?n gia��i ha??n cA?c na��i dung mA� ma��t ng?�a�?i cA? tha�? A�a�?c da��a trA?n sa�� la?�n t?�??ng tA?c vA� sa�Y thA�ch. A?ia�?u nA�y lA�m ha??n cha?? pha??m vi A�a�?c vA� ha??n cha?? kha?? nA?ng lan ta�?a nha�?ng sa�� tha?�t A�a??n toA�n xA? ha��i.

Na�? tha�� t?�a��ng Na Uy ca??nh bA?o: a�?Sa?? tha?�t bi ka��ch na??u nh?� la��ch sa�� vA� sa�� tha?�t A�?�a�?c ka�? la??i d?�a��i phiA?n ba??n A�?�a�?c da��ng nA?n ba�Yi duy nha??t ma��t ta?�p A�oA�n. CA?c hA?ng truya�?n thA?ng ca?�n nghiA?m tA?c xem la??i trA?ch nhia��m ca��a ha�? ba�Yi ha�? cA? sa��c tA?c A�a��ng quA? la��n A�a��i va��i kha?? nA?ng tia??p ca?�n thA?ng tin ca��a ng?�a�?i dA?nga�?.

Theo PhA?p lua?�t TP HCM

Tag :chia??n tranh Via��t Nam, gia??i th?�a�Yng pulitzer, Em bA� napalm, Phan Tha�� Kim PhA?c, Facebook cha?�n a??nh Em bA� Napalm, a??nh Em bA� Napalm ba�� coi lA� a??nh kha�?a thA?n, a??nh kha�?a thA?n, Facebook cha?�n a??nh kha�?a thA?n, Nick Ast, a??nh Em bA� Napalm